Praktijk voor remedial teaching en dyslexiebegeleiding

Thermiek

Rekenen

REKENPROBLEMEN en DYSCALCULIE  

 

Kinderen die rekenen lastig vinden en/of blijven tellen i.p.v. rekenen, kunnen bij THERMIEK zodanig geholpen worden dat zij grip krijgen op het rekenproces en rekenen zelfs weer leuk wordt! Om dit te bereiken wordt gewerkt met de methodieken  ‘2Hands4Kids Hands-On Rekenen’ (Wendy Peerlings www.2hands4kids.org), 'Succes met rekenen!' (Monique en Saskia Visser - www.leerkans.com) en 'De Tafelmethode met Stoplichtkaartjes' (Els Roessingh-Van Iterson en Esther Monfils
www.stoplichtkaartjes.nl/ambassadeurs). Voor meer info hierover: Zie onder.

Nadat kinderen die rekenproblemen ondervinden bij THERMIEK zijn aangemeld, wordt eerst diagnostisch onderzoek gedaan om het niveau van rekenen, de rekenvaardigheden, de struikelblokken daarbij en de sterke kanten in kaart te brengen. Hierbij wordt gekeken naar verschillende aspecten:

Hoe gaat het kind te werk? Welke strategieën past het toe en gebeurt dit op een juiste manier?

Kan het kind met behulp van concreet materiaal of hulpschema’s wel tot een goed resultaat komen?

Hoe is het niveau van automatisering en de emotionele beleving bij het rekenen?

Op welke manier gaat het kind om met verhaalsommen? Speelt het werkgeheugen mogelijk een belemmerende rol?

Bij het rekenonderzoek en de rekenbegeleiding bij THERMIEK worden het handelingsmodel en het drieslagmodel uit het ‘Protocol Ernstige Reken- en Wiskundeproblemen en Dyscalculie’ gehanteerd.

Omdat de basis van het rekenen bij veel kinderen met rekenproblemen hiaten vertoont, wordt ook altijd de ‘Teltest’ van de methodiek ‘2Hands4Kids Hands-On Rekenen’ afgenomen, waarbij duidelijk wordt of alle voorbereidende rekenvaardigheden wel of niet worden beheerst.

 

REKENBEGELEIDING

Het geautomatiseerd kunnen toepassen van de plus- en minsommen tot 20, het hoofdrekenen tot 100 en 1000 en de keer- en deeltafels vormen de basis van het rekenen.

De rekenbegeleiding kan bestaan uit een lessenreeks ‘2Hands4Kids Hands-On Rekenen’ en/of werken met de methodiek 'Succes met rekenen!' en bevat vaak de volgende onderdelen:

  • Automatiseren t/m 20 en het hoofdrekenen tot 100 en 1000 bevorderen
  • Instructie en oefening bij alle rekenonderdelen die nog niet beheerst worden
  • Aanpak en oefening verhaalsommen
  • Preteaching rekenleerstof van school

De praktische hulp- en oefenschema’s van Succes met rekenen! (groep 3 t/m groep 8) worden ingezet als ondersteuning bij het overzichtelijk noteren van de stappen die gezet worden bij het uitrekenen. Het werken met deze aanpak vormt een extra fase tussen de HandsOn methodiek en het abstracte rekenen zonder materiaal. De aanpak sluit aan bij elke methode van school, biedt houvast en bevordert het inzicht, waardoor de rekenontwikkeling vaak met sprongen vooruitgaat.

Het aanleren, automatiseren en memoriseren van de tafels en deeltafels zijn belangrijke rekenvaardigheden waar kinderen echter regelmatig moeilijkheden mee ervaren. Soms lijken de tafels er goed in te zitten, maar blijkt na verloop van tijd dat deze rekenkennis toch weer wegzakt. Om die reden wordt bij Thermiek gewerkt met de Tafelmethode met stoplichtkaartjes (achtergrondinformatie zie onder). 

 

2Hands4Kids Hands-On rekenen  -  Wendy Peerlings

Psychomotorische invalshoek in schematisch-manipuleerbaar remediëren
Een efficiënte en unieke, speelse, positieve aanpak

                                                                                                         

Met deze methodiek wordt gebruik gemaakt van de vingers en materiaal maar

ZONDER te tellen!

 

Voor het automatiseren bij het rekenen en voor het hoofdrekenen wordt de methode 2Hands4Kids Hands-On Rekenen ingezet. Door gebruik te maken van de vingers voor de eenheden en manipuleerbaar materiaal voor 10-tallen, 100-tallen, 1000-tallen enz. maar zonder te tellen, wordt een fase geboden tussen het werken met concreet materiaal en het schematisch werken. Hierdoor kunnen kinderen met rekenproblemen het tellen loslaten en al handelend wél tot inzicht komen.

 

Uitgangspunten (Wendy Peerlings)

Leren door te ervaren

  • Rekenen vanuit hoeveelheden
  • Hoeveelheidsinzicht ‘number sense’ wordt zo nodig getraind
  • Motorisch leren inzetten om het werkgeheugen te ontlasten
  • Vertrekken vanuit de basis en het rekenen systematisch opbouwen, waarbij hiaten worden opgevuld
  • Lateralisatieontwikkeling en richtingontwikkeling wordt meegenomen in de begeleiding
  • Vaak veroorzaken werkbladen en toetsbladen een stressreactie. Er wordt met andere didactieken te werk gegaan, schematisch-manipuleerbaar, waardoor faalangst kan afnemen

Aanpak

Al doende leren

  • Eerst een degelijk onderbouwde psychomotorische én didactische observatie vanuit de geregistreerde en copyright beschermde 2Hands4Kids Teltest.

        Daarna:

  • 6 sessies van 1 uur (voor optellen en aftrekken) om te leren tellen, hoeveelheden leren aanvoelen, inzicht in optellen en aftrekken te krijgen op een volledig schematisch-manipuleerbare manier ZONDER werkbladen, ZONDER telbaar MAB-materiaal en ZONDER computer.
     
  • Hands-On is echt hands-on maar absoluut niet "tellen op de vingers". Je handen geven de richting aan waarin je rekent. Zo rekenen we af met richtingsproblemen in het rekenen.
     
  • We volgen dezelfde leerlijn als op school maar dan in het tempo van het kind en verticaal uitgebreid want 8 + 5, 18 + 5, 108 + 5 en zelfs 1.234.508 + 5  zijn haalbaar als je op jezelf durft vertrouwen dat je het echt begrijpt nu.
     
  • We zetten dus 100% in op stress- en faalangstreductie en opbouwen van zelfvertrouwen in rekenen.
     
  • We gebruiken dezelfde didactische aanpak van sommen als op school. Zo kan het kind meteen in de klas profiteren van wat het met onze aanpak leert, maar we bouwen het opnieuw op.
     
  • Je krijgt ‘2Hands4Kids Rekenen’ (Hands-On) materialen mee van je "2Hands4Kids Rekenen" (Hands-On)-trainer waarmee je thuis en zelfs in de klas kan werken.

 

De Tafelmethode met Stoplichtkaartjes is bedacht door Els Roessingh-Van Iterson in de vorige eeuw. Esther Monfils heeft het stokje van haar overgedragen gekregen in 2008. De 1x, 10x, 5x structuur als kapstok van de tafels is de basis in de Tafelmethode met Stoplichtkaartjes. Middels de metafoor van een stoplicht leren kinderen vanuit de 1x, 10x en 5x structuur (de groene kaartjes) het een of twee groepje(s) meer of minder principe (oranje en rode kaartjes). Naast het noemen van de tafels, de auditieve input, is er ook aandacht voor het zichtbaar maken van de tafels, de visuele input, en het ervaren, de kinestetische input.


Door deze methode verkrijgen leerlingen inzicht, ze worden een rekendenker zou je kunnen zeggen, waarbij een aantal denksturende vragen centraal staan. In deze methode is er naast inzicht ook aandacht voor automatiseren én memoriseren. Automatiseren is een proces van opeenvolgende handelingen en memoriseren is het direct weten of benoemen. In tafeltaal is de tafel 5x4 geautomatiseerd als de leerling denkt 'dat is de helft van 10x4, dus 20' en gememoriseerd als '20' direct uit het geheugen kan worden opgeroepen. Door het automatiseren van de denkstappen die achter de gekleurde kaartjes schuilgaan, wordt uiteindelijk toegewerkt naar memorisatie. Oefening en herhaling is daarbij heel erg belangrijk. Afhankelijk van het niveau in rekenontwikkeling en de onderwijsbehoeften wordt bepaald met welke methodiek of combinatie hiervan uw kind begeleid gaat worden.